Η ενοχή του να είσαι ευτυχισμένος

Ένα κείμενο για την ενοχή που νιώθουμε όταν όλα πηγαίνουν καλά και για το πώς μπορούμε να επιτρέψουμε την ευτυχία χωρίς ενοχές.


Κάπως, κάποιες μέρες ή και περιόδους ολόκληρες όλα μοιάζει να έχουν μπει στη θέση τους. Το τσεκ απ βγαίνει καλό, η δουλειά οργανώνεται χωρίς απρόοπτα, οι φίλοι είναι εκεί, η ερωτική σχέση έχει ροή και στην οικογένεια είναι όλοι καλά. Αυτά δεν είναι τα βασικά;
Έρχεται μία στιγμή που συνειδητοποιείς ακριβώς αυτό: ότι η ζωή κυλά ήσυχα, χωρίς εκείνη τη διαρκή ανησυχία που σε κρατούσε άλλοτε σε εγρήγορση. Έχεις τους ανθρώπους σου, τη δουλειά σου, μια ρουτίνα που σε κρατά σε ισορροπία. Κι εκεί, μέσα σε αυτή τη σπάνια ηρεμία, σε μια στιγμή ευγνωμοσύνης, εμφανίζεται ξαφνικά μια μικρή, ενοχλητική σκέψη: Μήπως είμαι αχάριστη; Μήπως πρέπει να δω τι συμβαίνει γύρω μου;

Σαν να μην αντέχεις την ίδια σου τη χαρά. Σαν να χρειάζεται κάπως να τη δικαιολογήσεις με ένα ”δούλεψα πολύ το προηγούμενο διάστημα”, να την μικρύνεις με ένα ”ναι αλλά ίσως έπρεπε να έχω ξεχρεώσει το δάνει τόσα χρόνια μετά”, να τη συνοδεύσεις με κάτι σοβαρό για να μην παρεξηγηθεί με ένα ”είμαι καλά εγώ αλλά ο μπαμπάς μου περιμένει ακόμα αποτελέσματα εξετάσεων”.
Μας έμαθαν να λέμε “ευχαριστώ για ό,τι έχουμε”

Κι είναι όμορφο αυτό. Μέχρι που μπλέκεται με την ενοχή και κάπου εκεί αρχίζεις να πιστεύεις ότι το να θες κάτι παραπάνω σημαίνει πως δεν εκτιμάς όσα ήδη έχεις. Το να θες περισσότερα δεν σημαίνει ότι δεν εκτιμάς όσα έχεις. Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ευγνωμοσύνη και στη φιλοδοξία, και πολλές φορές τη φοβόμαστε. Αλλά ίσως αυτό ακριβώς να είναι η χαρά: η επιθυμία να εξελιχθείς, να γνωρίσεις, να ζήσεις λίγο παραπάνω, γιατί είσαι ζωντανός άνθρωπος.

Το να χαίρεσαι, λοιπόν, δεν είναι αχαριστία απέναντι σε όσα ήδη έχεις. Προτείνω να πούμε ότι η χαρά είναι μία απόδειξη ότι η ζωή -παρά τα ζόρια της- εξακολουθεί να παράγει φως.

Δεν είναι λάθος να είσαι καλά. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις την ευαισθησία σου κάθε φορά που γελάς με την καρδιά σου. Η ενσυναίσθηση είναι πολύτιμη, αλλά όταν μετατρέπεται σε μαρτύριο, χάνει τον σκοπό της. ”Δεν σώζεις κανέναν σβήνοντας τη δική σου φωτιά”, μου είπε μία μέρα πριν χρόνια μία φίλη, και το σκέφτομαι ακόμα και σήμερα. Για κάποιο λόγο συνδέσαμε τη χαρά με την αλαζονεία ενώ είναι απλά ανάσα από τις δυσκολίες.

Κάποιος μπορεί να πονά κι εσύ να είσαι καλά. Αυτά τα δύο μπορούν να συνυπάρχουν. Η δική σου ευτυχία δεν αφαιρεί τίποτα από τη δική του θλίψη ούτε και η λύπη του αναιρεί τη δική σου χαρά. Αντίθετα, το να είσαι καλά μπορεί να γίνει υπόσχεση: μια απόδειξη ότι το φως υπάρχει ακόμη, ακόμη κι όταν δεν φαίνεται.
Η δύναμη του “και”

Μπορείς να είσαι ευγνώμων και να θέλεις κι άλλα. Να αγαπάς τη ρουτίνα σου και να διψάς για κάτι καινούριο. Να λατρεύεις τους ανθρώπους σου και να χρειάζεσαι λίγο χρόνο μόνη σου.
Να είσαι ευτυχισμένη,-ος και να έχεις μέρες που τίποτα δεν σε συγκινεί.

Ίσως τελικά η χαρά να είναι πιο ανθεκτική απ’ όσο νομίζουμε. Να μην χρειάζεται ούτε εξήγηση ούτε άδεια. Να μην είναι κάτι που πρέπει να αποδείξεις, αλλά κάτι που πρέπει μόνο να αφήσεις να υπάρχει. Γιατί το να πλησιάζεις λίγο περισσότερο στην πιο αληθινή εκδοχή του εαυτού σου δεν είναι από μόνο του χαρά;