Το Γιβραλτάρ της Ελλάδας: Το νησί με τον πιο τρομακτικό βράχο στην Ευρώπη

Τι καθιστά τον Κάλαμο, τον δεύτερο μεγαλύτερο μονόλιθο της Ευρώπης, τόσο «τρομακτικό». Ποια είναι η σύνδεση της Ανάφης και του «ελληνικού Γιβραλτάρ».
Ο επιβλητικός μονόλιθος Κάλαμος της Ανάφης, το Γιβραλτάρ της Ελλάδας | anafi.gr


Το τοπίο θυμίζει τις απόκρημνες ορθοπλαγιές του Γιβραλτάρ. Αντί για τα νερά της Μεσογείου και του Ωκεανού, τις πλαγιές βρέχει το Αιγαίο. Η εικόνα είναι τόσο εντυπωσιακή και ασυνήθιστη, που έχει γίνει σημείο αναφοράς για ταξιδιωτικούς συγγραφείς και ορειβάτες απ’ όλο τον κόσμο. Μιλάμε για τον μεγαλύτερο μονόλιθο της Ευρώπης, τον «πιο τρομακτικό» όπως έχει χαρακτηριστεί και μπορεί να τον δει όποιος επισκεφθεί την Ανάφη!

Ο Κάλαμος είναι επί της ουσίας ένας τεράστιος γεωλογικός σχηματισμός που υψώνεται περίπου 400 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Ένας από τους μεγαλύτερους ενιαίους βράχους της Μεσογείου, που η επιστήμη τον θεωρεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά γεωλογικά φαινόμενα του Αιγαίου.Ο επιβλητικός μονόλιθος Κάλαμος της Ανάφης, το Γιβραλτάρ της Ελλάδας | YT

Ποιος είναι ο Κάλαμος και γιατί είναι συγκρίσιμος με τον βράχο του Γιβραλτάρ;

Η σύγκριση με το Γιβραλτάρ βασίζεται σε δύο κύριους παράγοντες: τη Γεωλογική Κλίμακα και τη Στρατηγική Αίσθηση. Είναι η ελληνική εκδοχή αυτής της μοναδικής γεωλογικής δομής. Και οι δύο βράχοι μοιράζονται την ίδια αίσθηση απόλυτης κυριαρχίας στο τοπίο. Τόσο ο Κάλαμος όσο και ο Βράχος του Γιβραλτάρ υψώνονται απότομα και απομονωμένα, δίνοντας την οπτική εντύπωση ενός απόρθητου φυσικού φρουρίου. Την ίδια στιγμή, αν και ο Κάλαμος δεν έχει την ίδια στρατιωτική ιστορία με το Γιβραλτάρ, η θέση του στο άκρο της Ανάφης, που δίνει τη δυνατότητα παρατήρησης μεγάλου μέρους του Αιγαίου, τον καθιστούσε ανέκαθεν ένα σημαντικότατο ορόσημο και ένα πνευματικό οχυρό (λόγω του μοναστηριού).

Κάλαμος: Ένας «τρομακτικός Βράχος» με ανεκτίμητη ομορφιά

Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, ο Βράχος θεωρείται ως δεύτερος μεγαλύτερος μονόλιθος της Μεσογείου μετά το Γιβραλτάρ. Αποτελεί το εντυπωσιακότερο φυσικό αξιοθέατο του νησιού και πρόκληση για τους αναρριχτές και μάλιστα, ο Γάλλος περιηγητής του 18ου αι., Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ, τον αποκαλεί τον πιο τρομακτικό βράχο του κόσμου, ένας χαρακτηρισμός που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα.

Οι ακραίες πλαγιές, οι μεγάλες αποκολλήσεις και η συνεχής διάβρωση δίνουν στον Κάλαμο μια άγρια, επιβλητική όψη. Για αιώνες οι ναυτικοί της περιοχής τον θεωρούσαν «βουνό-φάντασμα» λόγω της σκοτεινής σκιάς του που πέφτει απότομα στη θάλασσα.

Στην κορυφή του βράχου συναντάμε την μονή της Παναγίας της Καλαμιώτισσας. Το μοναστήρι χτίστηκε το 1715, στα 460 μέτρα και έχει την πιο ωραία θέα της περιοχής. Παράλληλα, στις παρυφές του Καλάμου βρίσκουμε το Δρακοντόσπηλο, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Το Μοναστήρι της Παναγίας της Καλαμιώτισσας

Στην κορυφή του βράχου βρίσκεται το Μοναστήρι της Παναγίας της Καλαμιώτισσας, που σύμφωνα με την παράδοση η εικόνα της Παναγίας βρέθηκε κοντά στο μοναστήρι κρεμασμένη σε ένα καλάμι, γι αυτό και ονομάστηκε Καλαμιώτισσα.

Οικοδομήθηκε περι το 1600, το καθολικό του είναι ένας μονόχωρος τρουλαίος ναός με υψηλές αναλογίες, έχει δίτοξο νεοκλασσικό καμπαναριό και ξυλόγλυτο τέμλπο του 18ου αιώνα. 

Ο Αρχαίος Ναός του Απόλλωνα και η Ζωοδόχος Πηγή

Εγκαταλείφτηκε το 19ο αιώνα, όπου όλες οι εικόνες του μεταφέρθηκαν στην εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, που βρίσκεται στους πρόποδες του βράχου στο τέρμα του κεντρικού δρόμου και είναι κτισμένο στον περίβολο του αρχαίου ναού του Απόλλωνα (το άγαλμα του Αιγλήτη Απόλλωνα εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο).

Η πρόσβαση γίνεται μετά από πεζοπορία μιάμισης ώρας μέσα από ένα επιβλητικό ορεινό τοπίο και θέα προς το πέλαγο και τα γύρω νησιά. Εκεί γίνεται στις 7-8 Σεπτεμβρίου το μεγάλο πανηγύρι του νησιού.